Legionów 37a

W sobotni poranek 3 listopada 1923 roku wiatr dmuchał niemiłosiernie i rozrzucał kupy zagrabionych skrzętnie liści. Od tej zawieruchy bruk śródmiejskich ulic pożółkł do szczętu od dębowych liści. Dozorcy – każdy z solidnymi grabiami w dłoni – bezradnie obserwowali to widowisko, pluli przez zęby żutym tytoniem i klęli. To jesień na dobre zawładnęła już Łodzią.

Z ulicy Konstantynowskiej wiatr wywiał też codzienny wielkomiejski zgiełk. Jedynie dwóch elegancko ubranych panów wpatrywało się w niebo, po którym szybował kapelusz porwany z głowy jednego z nich. Pięściami wygrażał teraz niebu, gdy nowiuteńka fedora znikała za którymś z dachów.

– Szlag!  – klął Józef Wiener, pechowy właściciel porwanego przez wiatr nakrycia głowy. – Widzisz pan, panie Toepler, co za nieznośna pogoda. Tyle pieniędzy poleciało!

Eryk Toepler skinął w milczeniu głową. Nie miał nastroju na kupieckie wyliczanki swojego sąsiada z kamienicy przy Legionów 37. Westchnął tylko głęboko. Jak tu niby wyrzekać na wiatr, gdy tak pięknie świszczał i huczał po ulicach? Przecież to niemal symfonia.

Panowie zamilkli, zapadli się w myślach i ruszyli przed siebie. Nie uszli daleko, gdy usłyszeli ciche kwilenie.

Kot? – pomyślał Toepler. Jeszcze tylko dwa spieszne kroki i już patrzyli na zawiniątko leżące w bramie.

Ostrożny zwykle Wiener schylił się i aż podskoczył na widok twarzy niemowlaka.

– Aj, nieszczęście, panie Toepler. Toż to podrzutek! – wykrztusił kupiec.

– Co teraz? – spytał muzyk. – Trzeba by po policję dzwonić.

– Po kolei, po kolei. Najpierw trzeba ratować – mówił kupiec zdejmując płaszcz i owijając nim zawiniątko z niemowlakiem. – Przecie już sinieje. Tu trzeba szybko.

Dwadzieścia minut później kupieckie mieszkanie pod numerem trzecim przy Legionów 37 rozbrzmiewało śmiechem.

– A dzidzi! – Pani Wienerowa stroiła miny i obserwowała reakcje dziewczynki.

W tym czasie jej małżonek zdążył już powiadomić policję. Nie minęła godzina, a mundurowi powieźli dziecko do miejskiej ochronki.

– Żeby tylko nie zmarniała, bidulka – szeptała Wienerowa obserwując przez okno szalejącą na zewnątrz zawieruchę z liści.

Kamienica przy ul. Legionów 37A przeszła gruntowny remont obejmujący przebudowę budynków i podwórza. W budynku frontowym powstały lokal gastronomiczny, lokal usługowy oraz biura. Przebudowano także oficyny, dawną stajnię i przebudówkę, tworząc mieszkania oraz pracownie artystyczne. Łącznie utworzono 27 mieszkań komunalnych, 6 biur, 2 lokale usługowe i 4 pracownie artystyczne. Podwórze uporządkowano, wykonując nowe nawierzchnie, oświetlenie i zieleń.

Kwiatki z bruku wielkomiejskiego  to fabularny opis życia tej ulicy na przełomie XIX i XX wieku. Miejsca, wydarzenia i ludzie są poświadczone w źródłach historycznych, opisy są fabularyzowane.

Literatura:

Domińczak M., Zaguła A., Typologia łódzkiej kamienicy. Łódź, 2016.

Flatt O., Opis miasta Łodzi. Łódź, 2002.

Jarzyński E.A., Tajemnice starych kamienic. Łódź, 1972.

Kowalski W., Łodzi dawnej lamus. Łódź, 2008.

Kowalski W., Leksykon łódzkich fabryk. Łódź, 1999.

Kusiński J., Bonisławski R. i in. Łódź. Księga fabryk. Łódź, 2016

Popławska I., Architektura mieszkaniowa Łodzi w XIX wieku. Warszawa, 1992.

Stefański K., Łódź. Narodziny miasta. Łódź, 2016.

Stefański K., Ludzie, którzy zbudowali Łódź. Leksykon architektów i budowniczych miasta (do 1939 roku). Łódź, 2009.

Dziennik Łódzki, 1884-1892, 1931-1933.

Ekspres Wieczorny Ilustrowany, 1923 – 1937.

Kurier Poranny, 1948 – 1960.

Projekty budowlane dawnej guberni piotrkowskiej. Archiwum Państwowe w Łodzi.